Με αφορμή τη πρόθεση της Δημοτικής Αρχής να αποκτήσει ο Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού λογότυπο δηλωτικό της ταυτότητας του δήμου, σκεφτόμουνα πόσο πολύ με είχε απασχολήσει παλιότερα αυτό το θέμα.
Από τις αρχές του περασμένου αιώνα κυκλοφορούσαν έντυπα από την κατασκευαστική εταιρία «Ο Κέκροψ» με δηλωτικά σηματάκια που διαφήμιζαν την κηπούπολη Ψυχικό που χτιζόταν στις ρίζες των Τουρκοβουνίων.
Αργότερα, όταν το Ψυχικό αυτονομήθηκε και από κοινότητα έγινε δήμος, η πόλη απέκτησε το πρώτο λογότυπο το οποίο ήταν μια γραφιστική απεικόνιση του Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου. Το διακριτικό σύμβολο της πόλης φιλοτεχνήθηκε από τον συμπολίτη μας Ηλία Λαλαούνη, τον διεθνούς φήμης χρυσοχόο που τίμησε την πατρίδα και προσφέρθηκε αφιλοκερδώς στον δήμαρχο Δημήτρη Μαναό.
Το 1995, όταν η «Δημοτική Συνείδηση» ανέλαβε τη διοίκηση του Δήμου Ψυχικού, ο Δήμαρχος Κρίτος Νεόφυτος θέλησε να εκσυγχρονίσει το δηλωτικό σήμα της πόλης μας υιοθετώντας την πρόταση του εξαιρετικού γραφίστα Ανδρέα Γεωργιάδη. Το απλό, λιτό, αφαιρετικό δεντράκι σε συνδυασμό με το γράμμα Ψ είχε μια δυναμική και μια τρυφερότητα για «μια πόλη που ξεχωρίζει».
Όταν το 2010 πραγματοποιήθηκε η συνένωση των δήμων και ανέλαβα πρόεδρος του νεοσύστατου Οργανισμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Πολιτισμού και Αθλητισμού, θεώρησα ότι έπρεπε ο νέος ΟΤΑ να αποκτήσει άμεσα ένα εύκολο όνομα και ένα δηλωτικό σήμα. Ο ΟΚΑΠΑ απέκτησε αβίαστα λογότυπο με εύληπτο όνομα και χαρούμενα σηματάκια σε διαφορετικά χρώματα που αναφέρονταν διακριτά στις παρεχόμενες υπηρεσίες του.
Στο εντωμεταξύ, ήταν αυτονόητο να αναζητηθεί ένα νέο λογότυπο που θα σηματοδοτούσε το νέο Δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού και ο Δήμαρχος Παντελής Ξυριδάκης, μου ζήτησε να ασχοληθώ ώστε για να βρεθεί ένα νέο σήμα για τον ΔΦΨ που να εκφράζει τις τρεις αδελφές πόλεις.
Η εύκολη λύση ήταν να χρησιμοποιηθεί το πλέον γνωστό τοπόσημο που βρίσκεται στην είσοδο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού και δεν είναι άλλο από το έργο του Γιώργου Ζογγολόπουλου οι «Ομπρέλες». Απευθύνθηκα στον Άγγελο Μωρέτη, τον αρχιτέκτονα, τον καλλιτέχνη και καλό φίλο που τότε ήταν διευθυντής στο Ίδρυμα Ζογγολόπουλου και η πολυετής συνεργασία μας ήταν άψογη. Παιδευτήκαμε αλλά ικανοποιητικό αποτελέσματα δεν υπήρξε και ως λογότυπο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού χρησιμοποιήθηκε ο τίτλος του δήμου σε μια όμορφη γραμματοσειρά με πράσινα γράμματα. Απλό, λιτό αλλά χωρίς έμπνευση.
Από που να εμπνευστείς;
Είναι γεγονός ότι το Ψυχικό, η Φιλοθέη και το Νέο Ψυχικό δημιουργήθηκαν ως προάστεια της Αθήνας, μιας προαιώνιας πόλης με λαμπερή ιστορία.
Όμως, οι δικές μας πόλεις χτίστηκαν σε έναν άγονο τόπο όπου δεν υπήρξαν προηγούμενοι οικισμοί. Η Φιλοθέη δημιουργήθηκε από τον Συνεταιρισμό Εθνικής Τραπέζης, το Ψυχικό από ιδιωτική πρωτοβουλία, το Νέο Ψυχικό στέγασε αστούς, εργάτες, πρόσφυγες…
Το Ψυχικό, η Φιλοθέη και το Νέο Ψυχικό και θα έγραφαν την δικιά τους ιστορία, παράλληλη και συνυφασμένη με την πορεία της νεότερης Ελλάδας.
Σήμερα, οι πόλεις μας που γεννήθηκαν στις αρχές του 20ου αιώνα, αναπτύχθηκαν και κατέχουν μια ζηλευτή θέση στο γκρίζο λεκανοπέδιο της Αττικής.
Τα μυκηναϊκά ειδώλια Φ και Ψ
Διαβάζοντας, μελετώντας και ασχολούμενη με την ιστορία, λάτρεψα τα ειδώλια Φ και Ψ.
Τα μυκηναϊκά ειδώλια Φ και Ψ των οποίων το όνομα προκύπτει από την ομοιότητα του σχήματος προς τα ελληνικά γράμματα, αρχίζουν να κατασκευάζονται στα τέλη του 15ου αι. π.Χ.
Είναι μικρού μεγέθους με ύψος περίπου 10 εκ. και εντοπίζονται σε τόπους ιερούς σαν αναθήματα, τοποθετημένα σε βωμούς και θρανία κατά τη συνήθη μυκηναϊκή και μινωική πρακτική, σε οικίες και σε παιδικούς τάφους σαν παιχνίδια.
Ο συμβολισμός τους ήταν πολυσύνθετος.
Στον τύπο Φ, βλέποντας με τα δικά μου μάτια τη γυναικεία μορφή που αγκαλιάζει και προστατεύει, είδα την Αγία Φιλοθέη ενώ, στον τύπο Ψ η μορφή που σε στάση ευλογίας δέεται «μεθ’ υψωμένων των χειρών», θεώρησα ότι παραπέμπει στο «ψυχικό» που έκανε το πηγάδι που ξεδιψούσε τους περαστικούς.
Όχι δεν βρέθηκαν μυκηναϊκά ειδώλια στον τόπο μας! Μόνο η επιτύμβια στήλη της Φιλονόης αλλά γι αυτήν θα μιλήσουμε μια άλλη φορά.
Νέλλη Λάβδα
Φιλόλογος
